H Αίθουσα της Τροίας, Palazzo Ducale

Από πού είναι αυτή η φωτογραφία και τι απεικονίζει; Το Sala di Troia ή σε ελεύθερη μετάφραση, "H Αίθουσα της Τροίας", βρίσκεται σε μια από τις αίθουσες του Corte Nova, ενός από τα κτίρια του Palazzo Ducale ενός κτιριακού συγκροτήματος 36.000τμ, που ήταν το παλάτι του Οίκου των Gonzaga στην Μάντοβα, που κυριάρχησε για σχεδόν τετρακόσια χρόνια από το (14^ο - 17^ο αιώνας) στην Λομβαρδία της Βόρειας Ιταλίας.

Η κατασκευή των κτιρίων που επικοινωνούν όλα μεταξύ τους με στοές και σήραγγες οφείλεται σε μεγάλο μέρος στον Gulio Romano (1499 – 1546), ένα μαθητή του μεγάλου Raphael. Η δημιουργία το 1538, αυτού του πανέμορφου διακόσμου που εμπνέεται από την ιστορία του Τρωικού Πολέμου έγινε από το συνεργείο του Romano κατ’ εντολή του Frederico II Gonzaga (1500-1540). Ο οίκος τους ήταν στο απόγειο της κυριαρχίας τους. Το Pallazo Ducale, o Τρωικός Πόλεμος και η Γιγαντομαχία στο Palazzo del Te (το εξοχικό του Frederico) θα αποτελούσαν ένα συμβολικό τρόπο επίδειξης της κυριαρχίας τους.

Gulio Romano (1499-1546)

Σε μια ενδεικτική φωτογραφία, διακρίνουμε στο βάθος την Θέτιδα να δίνει τα νεότευκτα, από τον Ήφαιστο, όπλα στον γιό της Αχιλλέα. Αριστερά η Αφροδίτη, η Αθηνά και Ήρα καθοδηγούμενες από τον Ερμή θα ζητήσουν από τον Πάρη να επιλέξει την ομορφότερη που θα της δώσει το μήλο της Έριδας.

Η τιμωρία του Λαοκόοντα

Δεξιά η κατασκευή του Δούρειου Ίππου. Στην οροφή του δωματίου υπό το βλέμμα του δωδεκάθεου Τρώες και Αχαιοί δίνουν επικές μάχες, ο αγώνας για το σώμα του νεκρού Πάτροκλου, η αριστεία του Διομήδη όπου η Αφροδίτη γλυτώνει τον γιό της Αινεία από τον θάνατο.

Τμήμα της οροφής

Σε άλλες επιφάνειες της αίθουσας, ο θρίαμβος του Αχιλλέα επί του Έκτορα, η τιμωρία του Λαοκόοντα, ο Ήφαιστος που φτιάχνει στο εργαστήριο του τα όπλα του Αχιλλέα, ο θάνατος του Αίαντα.

Frederico II Gonzaga (1500-1540)

Ιστορίες που δεν τις διαβάζουμε όλες στην Ιλιάδα. Από πού άραγε πήρε πληροφορίες ο Romano; Η επιλογή των σκηνών έγινε από τον λόγιο Benedetto Lampridio που εργαζόταν ως δάσκαλος των παιδιών του Frederico. Λίγα χρόνια πριν τη δημιουργία της Sala di Troia, δημοσιεύεται, το 1535, το Fabularum Libre του Λατίνου Γάιου Ιούλιου Υγίνου που ίσως ήταν ο οδηγός τους. Ίσως και Πειστήρια η ομοιότητα των περιγραφών των σκηνών στο βιβλίο και της αναπαράστασης τους από τον Romano.

Palazzo Ducale

Μια ομοιότητα! Στην Σιάτιστα, στο αρχοντικό της οικογένειας των εμπόρων Χατζημιχαήλ και έπειτα της οικογένειας Κανατσούλη, που κτίστηκε το 1757, υπάρχει ένα δωμάτιο που ονομάζεται «ΠΑΝΘΕΟΝ». Ζωγραφίστηκε το 1811 από τον Ευθύμιο εκ Παλαιών Πατρών με θέματα από την Θεογονία της Ελληνικής Μυθολογίας. Ο Ευθύμιος είναι σίγουρο ότι διάβασε το Πάνθεον, του Κοζανίτη Χαρίσιου Μεγδάνη που εκδόθηκε το 1812. Υπάρχει όμως και κάτι ξεχωριστό στο ζωγραφικό αυτό έργο. Πολλές σκηνές, όταν τις παρατηρείς, θεωρείς ότι διαδραματίστηκαν στις αρχές του 19^ου αιώνα. Πχ τα βιολιά που κρατάνε οι Σειρήνες αντί των λυρών!

Αρχοντικό Χατζημιχαήλ - Κανατσούλη - Οι Σειρήνες

Ας το θαυμάσουμε σε μια τρισδιάστατη φωτογραφική παρουσίαση [ΠΡΟΒΟΛΗ]

ΠΗΓΕΣ

Homer, Greek Heroes and Hellenism in Giulio Romano's Hall of Troy, Bette L. Talvacchia

Journal of the Warburg and Courtauld Institutes, Vol. 51 (1988), pp. 235-242

ΓΡΑΦΙΚΟΣ ΜΙΜΗΤΙΣΜΟΣ, ΤΩΡΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΕ Ο ΡΑΦΑΗΛ

Τα τελευταία χρόνια μας έχουν κυριεύσει έντονες τάσεις μιμητισμού. Ενδεικτικά παραδείγματα, η Black Friday και η ονοματοδοσία των ακραίων (;;) καιρικών φαινομένων. Όλα τα αντιγράφουμε από τις ΗΠΑ, τις οποίες καταδικάζουμε με την παραμικρή αφορμή αλλά μέσα μας θα παρακαλούσαμε να τους μοιάζαμε έστω και στο ελάχιστο.

Την Black Friday ας την δεχτώ σαν μια από τις πάμπολλες ενέσεις που γίνονται, για να τονωθεί η καταρρακωμένη εμπορική αγορά. Αλλά η επιλογή ενός ονόματος σαν του Ραφαήλ για το καιρικό φαινόμενο που μας ταλαιπώρησε για λίγο την Πρωτοχρονιά, αποκαλύπτει δύο πράγματα.
Την έντονη επιθυμία μας να υπερβάλλουμε. Δεν ήταν δα και κάτι τρομερό η κακοκαιρία της Πρωτοχρονιάς. Ειδικά στην Δυτική Μακεδονία έχουμε δει πολύ πιο έντονες χιονοπτώσεις και έχουμε παγώσει από χαμηλότερες θερμοκρασίες.

Την μεγάλη μας άγνοια σε ιστορικά θέματα. Αυτή τη φορά την πλήρωσε ο Ραφαήλ ή Raffaello Sanzio που, στα μόλις 37 χρόνια που έζησε, πρόλαβε να μας αφήσει αριστουργήματα του ζωγραφικού του ταλέντου. Το σπουδαιότερο οι «Stanze Vaticane», οι αίθουσες στο παπικό μέγαρο στο Βατικανό.

Για τον Ραφαήλ, ο βιογράφος των πρωταγωνιστών της Αναγέννησης Giorgio Vasari γράφει, «Ο Ραφαήλ, ο τόσος ωραίος, ο τόσο προικισμένος που θα μπορούσε να ονομασθεί θνητός θεός είχε μεγάλες αρετές της καρδιάς, είχε ευγενικούς τρόπους, ήταν υπόδειγμα μετριοφροσύνης ήταν πολύ μελετηρός, εργατικότατος κι αφήκε πίσω του την πιο ακατάληπτη φήμη, τη φήμη του ενάρετου.»
«Αποτελεί, μιαν από τις πιο χτυπητές αποδείξεις ότι ο ουρανός χαρίζει σ’ ένα μοναδικό άνθρωπο θησαυρούς που συνήθως μοιράζονται, σε μεγάλο διάστημα χρόνου, σε πολλούς».

Δεν ξέρω αν το επόμενο Πάσχα, ο πρωθυπουργός επιλέξει ένα προβατάκι που θα του χαριστεί η ζωή, ή αν θα πετάμε πυροτεχνήματα την 25η Μαρτίου! Ας αποφύγουμε λοιπόν τον μιμητισμό, που το μόνο που μας καταντά γραφικούς.

Λάζαρος Γ. Κώτσικας