ΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΑΠΟΛΙΘΩΜΑΤΑ

Στην πολιτική μιλάμε συχνά για τα πολιτικά απολιθώματα. Πολλοί χαρακτηρίζουν έτσι, όποιον ασχολείται πολλά χρόνια με την πολιτική. Θα έδινα μια διαφορετική ερμηνεία.

Πολιτικό απολίθωμα, θα χαρακτήριζα αυτόν που διατηρεί τις ίδιες, εδώ και πολλά χρόνια, πολιτικές απόψεις, και που αρνείται να τις αναθεωρήσει, αγνοώντας πεισματικά τα μηνύματα των καιρών. Όταν λέω «αναθεωρεί», δεν εννοώ ότι πρέπει να κάνει στροφή 180 μοιρών. Το πολιτικό απολίθωμα εθελοτυφλεί, διώκει όποιον πιστεύει το αντίθετο. Πρέπει, για αυτόν, να παραμείνουμε στο παρελθόν.

Το πολιτικό απολίθωμα εμμένει να παραμένει στα πολιτικά πράγματα, αν και η μέχρι τώρα ενασχόληση του με τα κοινά, αποδεικνύει ότι δεν έχει τίποτα να προσφέρει. Μάλλον ζημιά θα κάνει. Κάποιοι θέλουν να διατηρηθούν τα απολιθώματα. Μήπως φταίμε και εμείς οι ψηφοφόροι που δεν στέλνουμε τα απολιθώματα εκεί που τους αξίζει; Στην αποθήκη ενός μουσείου;

Απολίθωμα δεν είναι υποχρεωτικά ένας πολιτικός μεγάλης ηλικίας. Μπορεί ένας νεαρός να είναι έτη φωτός πίσω, στον τρόπο σκέψης του, από έναν υπερήλικα. Ας μην το ξεχνάμε και αυτό.

Μερικοί παρεξήγησαν και την έννοια «νέοι άνθρωποι». Δεν εννοούμε στην ηλικία, αλλά στις απόψεις. Υπάρχουν νεαροί υποψήφιοι που ταυτίζονται σε ελάχιστο χρόνο με το παλιό. Δεν εννοούμε τους επιγόνους.

Εμείς έχουμε την υποχρέωση να διαχωρίσουμε «την ήρα από το στάρι». Και οι ψηφοφόροι έχουμε την ευθύνη μας. Στους μικρούς δήμους, στις κοινότητες, αντί να ειρωνευόμαστε τους επικεφαλείς των πολιτικών συνδυασμών, μήπως θα πρέπει κάποια στιγμή και να σκεφτούμε, τι περιθώριο τους δώσαμε;

Δεν θα ξεχάσω ότι κάποιος υποψήφιος μου είχε πει, πως όταν κάποια στιγμή ρώτησε κάποιον «Γιατί δεν με ψήφισες;», αυτός του απάντησε «Μα δεν με επισκέφτηκες για να μου το ζητήσεις;». Προφανώς για να εξασφαλίσει και ο ψηφοφόρος το ρουσφετάκι του.

Όλοι έχουμε τις ευθύνες μας λοιπόν!

ΛΑΖΑΡΟΣ Γ. ΚΩΤΣΙΚΑΣ
Πολιτικός Μηχανικός, PhD

Ο AJAX και ο Αίαντας ο Τελαμώνας

Εκστασιασμένοι από την ποδοσφαιρική ομάδα του AJAX που το όνομα του, το πήρε από τον ήρωα της ελληνικής μυθολογίας τον Αίαντα τον Τελαμώνιο, ας θυμηθούμε λίγα πράγματα για αυτόν. Πατέρας του ο Τελαμώνας και η Περίβοια.

Ο Αίας μεταφέρει τον νεκρό Αχιλλέα

Όπως και ο Αχιλλέας ήταν και αυτός σχεδόν άτρωτος. Όταν ήταν μωρό, έτυχε να φιλοξενηθεί στο παλάτι του Τελαμώνα ο Ηρακλής. Ζήτησε να δει το παιδί και πιάνοντάς το από τις μασχάλες, το σκέπασε με την λεοντή του. Έτσι το σώμα του θα έμενε άτρωτο, εκτός από τα σημεία εκείνα που το κρατούσε, καθώς του φορούσε τη λεοντή, δηλαδή τις μασχάλες του.

Κατέφτασε στην Τροία με δώδεκα καράβια ως βασιλιάς της Σαλαμίνας μαζί με τον ετεροθαλή του αδερφό του τον Τεύκρο. Ο θηριώδης Αίας, ήταν ο καλύτερος, μετά τον Αχιλλέα πολεμιστής των Αχαιών. Ο μικρόσωμος Τεύκρος, ήταν ο καλύτερος τοξότης των Αχαιών μαζί με τον Φοιλοκτήτη. Ενώ ο Αίας πολεμούσε, ο Τεύκρος καλυπτόταν πίσω από την τεράστια ασπίδα του αδερφού του εκτοξεύοντας τα βέλη του.

Η αυτοκτονία του Αίαντα

Όταν μονομάχησαν ο Αίας με τον Έκτορα, η σύγκρουση τους δεν ανέδειξε νικητή. Οι δύο ήρωες αποδεχόμενοι το αποτέλεσμα αντάλλαξαν δώρα.

Μετά τον θάνατο του Αχιλλέα από το βέλος του Πάρη, χάρη στην αριστεία του Αίαντα οι Αχαιοί πήραν το σώμα του νεκρού τους ήρωα. Η μητέρα του Αχιλλέα, η Θέτιδα, ανακοίνωσε πως την πανοπλία του γιού της (που την έφτιαξε ο θεός Ήφαιστος), θα την έπαιρνε αυτός που είχε μεταφέρει τον νεκρό γιό της στο ελληνικό στρατόπεδο. Με τέχνασμα, η θεά Αθηνά ξεγέλασε τους Αχαιούς βασιλιάδες και την Θέτιδα, πείθοντας τους πως τα όπλα έπρεπε να δοθούν στον προστατευόμενο της Οδυσσέα.

Ο θάνατος του Αίαντα

Ο Αίας θόλωσε και με το σπαθί του θέλησε να σκοτώσει τους Αχαιούς βασιλιάδες. Η θεά Αθηνά τον παρέσυρε και τον έστειλε σε ένα κοπάδι από πρόβατα. Όταν συνήλθε ο σεμνός Αίας και κατάλαβε τι έγινε, από την ντροπή του, έμπηξε το σπαθί του ανάποδα στο έδαφος. Κάρφωσε πάνω στο σπαθί την μασχάλη του.

Έτσι το βέλος του Πάρη στέρησε τους Αχαιούς, από τους δυο μεγαλύτερους ήρωες τους.

Στην Τροία πολέμησε και άλλος Αίας. Ο Αίας ο Λόκρος, ο βασιλιάς των Λοκρών. Μόλις οι Αχαιοί κατέλαβαν την Τροία, ο Αίας βίασε την ιέρια της Αθηνάς την Κασσάνδρα, παρότι είχε αυτή ζητήσει την ικεσία της θεάς. Ο Αίας τιμωρήθηκε για την μιαρή πράξη του στην επιστροφή στην πατρίδα, όταν οι θεοί βύθισαν το πλοίο του.

Η ατιμία του Λόκρου

Η Πιέτα του Μιχαήλ Άγγελου

Η αγγλική λέξη "pity" μεταφράζεται ως "κρίμα, οίκτος, έλεος". Pietà (πιέτα) είναι η ρίζα της λέξης αυτής αλλά και ενός το όνομα ενός από τα γνωστότερα έργα του Μιχαήλ Άγγελου.

"Οίκτος" για το έκανε τελικά ο άνθρωπος στον Θεάνθρωπο. Οι Έλληνες γνωρίζουμε το έργο με το όνομα "Αποκαθήλωση".

Βρίσκεται στην Βασιλική του Αγίου Πέτρου στο μικρό κρατίδιο του Βατικανού. Ο Michelangelo di Lodovico Buonarroti Simoni (6 March 1475 – 18 February 1564) στο μάρμαρο σμίλεψε την κορυφαία στιγμή της οδύνης Παναγίας που κρατά στα χέρια της τον νεκρό Ιησού.

Ο μεγάλος αναγεννησιακός καλλιτέχνης πίστευε ότι κάθε κομμάτι μάρμαρο είχε φυλακισμένο ένα έργο, που αυτός με το σφυρί και το καλέμι θα απολευθέρωνε. Χρειάστηκε ένα χρόνο για να ολοκληρώσει (1498–1499) το έργο διαστάσεων 1,74m x 1,95m.

Είναι το μοναδικό δημιούργημα του, που φέρει την υπογραφή του. Ο ίδιος ομολόγησε ότι το υπέγραψε όταν άκουσε δύο άνδρες να αποδίδουν το σπουδαίο έργο στον γλύπτη Cristoforo Solari. Αργότερα μετάνιωσε και ορκίστηκε να μην ξαναϋπογράψει έργο του.

H Πιέτα όπως και ο Δαβίδ (άλλο ένα έργο του Μιχαήλ Άγγελου) υπέστησαν δυσάρεστες περιπέτειες. Στις 21 Μαΐου του 1972 ο 34χρονος Αυστραλός László Tóth μπήκε στο παρεκκλήσι και επιτέθηκε στην Παρθένο με ένα σφυρί, φωνάζοντας "Είμαι ο Ιησούς Χριστός, αναστημένος από τους νεκρούς". Πρόλαβε με τις σφυριές του, στην Παναγία να της προκαλέσει πάνω από 50 ραγίσματα, κυρίως στο δεξί μπράτσο, και να καταστραφούν ολοκληρωτικά ο αγκώνας η μύτη και τα βλέφαρα της. Η αποκατάσταση έκανε το θαύμα της και δύσκολα είναι εμφανή τα σημάδια της ζημιάς αυτής.

H Αίθουσα της Τροίας, Palazzo Ducale

Από πού είναι αυτή η φωτογραφία και τι απεικονίζει; Το Sala di Troia ή σε ελεύθερη μετάφραση, "H Αίθουσα της Τροίας", βρίσκεται σε μια από τις αίθουσες του Corte Nova, ενός από τα κτίρια του Palazzo Ducale ενός κτιριακού συγκροτήματος 36.000τμ, που ήταν το παλάτι του Οίκου των Gonzaga στην Μάντοβα, που κυριάρχησε για σχεδόν τετρακόσια χρόνια από το (14^ο - 17^ο αιώνας) στην Λομβαρδία της Βόρειας Ιταλίας.

Η κατασκευή των κτιρίων που επικοινωνούν όλα μεταξύ τους με στοές και σήραγγες οφείλεται σε μεγάλο μέρος στον Gulio Romano (1499 – 1546), ένα μαθητή του μεγάλου Raphael. Η δημιουργία το 1538, αυτού του πανέμορφου διακόσμου που εμπνέεται από την ιστορία του Τρωικού Πολέμου έγινε από το συνεργείο του Romano κατ’ εντολή του Frederico II Gonzaga (1500-1540). Ο οίκος τους ήταν στο απόγειο της κυριαρχίας τους. Το Pallazo Ducale, o Τρωικός Πόλεμος και η Γιγαντομαχία στο Palazzo del Te (το εξοχικό του Frederico) θα αποτελούσαν ένα συμβολικό τρόπο επίδειξης της κυριαρχίας τους.

Gulio Romano (1499-1546)

Σε μια ενδεικτική φωτογραφία, διακρίνουμε στο βάθος την Θέτιδα να δίνει τα νεότευκτα, από τον Ήφαιστο, όπλα στον γιό της Αχιλλέα. Αριστερά η Αφροδίτη, η Αθηνά και Ήρα καθοδηγούμενες από τον Ερμή θα ζητήσουν από τον Πάρη να επιλέξει την ομορφότερη που θα της δώσει το μήλο της Έριδας.

Η τιμωρία του Λαοκόοντα

Δεξιά η κατασκευή του Δούρειου Ίππου. Στην οροφή του δωματίου υπό το βλέμμα του δωδεκάθεου Τρώες και Αχαιοί δίνουν επικές μάχες, ο αγώνας για το σώμα του νεκρού Πάτροκλου, η αριστεία του Διομήδη όπου η Αφροδίτη γλυτώνει τον γιό της Αινεία από τον θάνατο.

Τμήμα της οροφής

Σε άλλες επιφάνειες της αίθουσας, ο θρίαμβος του Αχιλλέα επί του Έκτορα, η τιμωρία του Λαοκόοντα, ο Ήφαιστος που φτιάχνει στο εργαστήριο του τα όπλα του Αχιλλέα, ο θάνατος του Αίαντα.

Frederico II Gonzaga (1500-1540)

Ιστορίες που δεν τις διαβάζουμε όλες στην Ιλιάδα. Από πού άραγε πήρε πληροφορίες ο Romano; Η επιλογή των σκηνών έγινε από τον λόγιο Benedetto Lampridio που εργαζόταν ως δάσκαλος των παιδιών του Frederico. Λίγα χρόνια πριν τη δημιουργία της Sala di Troia, δημοσιεύεται, το 1535, το Fabularum Libre του Λατίνου Γάιου Ιούλιου Υγίνου που ίσως ήταν ο οδηγός τους. Ίσως και Πειστήρια η ομοιότητα των περιγραφών των σκηνών στο βιβλίο και της αναπαράστασης τους από τον Romano.

Palazzo Ducale

Μια ομοιότητα! Στην Σιάτιστα, στο αρχοντικό της οικογένειας των εμπόρων Χατζημιχαήλ και έπειτα της οικογένειας Κανατσούλη, που κτίστηκε το 1757, υπάρχει ένα δωμάτιο που ονομάζεται «ΠΑΝΘΕΟΝ». Ζωγραφίστηκε το 1811 από τον Ευθύμιο εκ Παλαιών Πατρών με θέματα από την Θεογονία της Ελληνικής Μυθολογίας. Ο Ευθύμιος είναι σίγουρο ότι διάβασε το Πάνθεον, του Κοζανίτη Χαρίσιου Μεγδάνη που εκδόθηκε το 1812. Υπάρχει όμως και κάτι ξεχωριστό στο ζωγραφικό αυτό έργο. Πολλές σκηνές, όταν τις παρατηρείς, θεωρείς ότι διαδραματίστηκαν στις αρχές του 19^ου αιώνα. Πχ τα βιολιά που κρατάνε οι Σειρήνες αντί των λυρών!

Αρχοντικό Χατζημιχαήλ - Κανατσούλη - Οι Σειρήνες

Ας το θαυμάσουμε σε μια τρισδιάστατη φωτογραφική παρουσίαση [ΠΡΟΒΟΛΗ]

ΠΗΓΕΣ

Homer, Greek Heroes and Hellenism in Giulio Romano's Hall of Troy, Bette L. Talvacchia

Journal of the Warburg and Courtauld Institutes, Vol. 51 (1988), pp. 235-242

ΓΡΑΦΙΚΟΣ ΜΙΜΗΤΙΣΜΟΣ, ΤΩΡΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΕ Ο ΡΑΦΑΗΛ

Τα τελευταία χρόνια μας έχουν κυριεύσει έντονες τάσεις μιμητισμού. Ενδεικτικά παραδείγματα, η Black Friday και η ονοματοδοσία των ακραίων (;;) καιρικών φαινομένων. Όλα τα αντιγράφουμε από τις ΗΠΑ, τις οποίες καταδικάζουμε με την παραμικρή αφορμή αλλά μέσα μας θα παρακαλούσαμε να τους μοιάζαμε έστω και στο ελάχιστο.

Την Black Friday ας την δεχτώ σαν μια από τις πάμπολλες ενέσεις που γίνονται, για να τονωθεί η καταρρακωμένη εμπορική αγορά. Αλλά η επιλογή ενός ονόματος σαν του Ραφαήλ για το καιρικό φαινόμενο που μας ταλαιπώρησε για λίγο την Πρωτοχρονιά, αποκαλύπτει δύο πράγματα.
Την έντονη επιθυμία μας να υπερβάλλουμε. Δεν ήταν δα και κάτι τρομερό η κακοκαιρία της Πρωτοχρονιάς. Ειδικά στην Δυτική Μακεδονία έχουμε δει πολύ πιο έντονες χιονοπτώσεις και έχουμε παγώσει από χαμηλότερες θερμοκρασίες.

Την μεγάλη μας άγνοια σε ιστορικά θέματα. Αυτή τη φορά την πλήρωσε ο Ραφαήλ ή Raffaello Sanzio που, στα μόλις 37 χρόνια που έζησε, πρόλαβε να μας αφήσει αριστουργήματα του ζωγραφικού του ταλέντου. Το σπουδαιότερο οι «Stanze Vaticane», οι αίθουσες στο παπικό μέγαρο στο Βατικανό.

Για τον Ραφαήλ, ο βιογράφος των πρωταγωνιστών της Αναγέννησης Giorgio Vasari γράφει, «Ο Ραφαήλ, ο τόσος ωραίος, ο τόσο προικισμένος που θα μπορούσε να ονομασθεί θνητός θεός είχε μεγάλες αρετές της καρδιάς, είχε ευγενικούς τρόπους, ήταν υπόδειγμα μετριοφροσύνης ήταν πολύ μελετηρός, εργατικότατος κι αφήκε πίσω του την πιο ακατάληπτη φήμη, τη φήμη του ενάρετου.»
«Αποτελεί, μιαν από τις πιο χτυπητές αποδείξεις ότι ο ουρανός χαρίζει σ’ ένα μοναδικό άνθρωπο θησαυρούς που συνήθως μοιράζονται, σε μεγάλο διάστημα χρόνου, σε πολλούς».

Δεν ξέρω αν το επόμενο Πάσχα, ο πρωθυπουργός επιλέξει ένα προβατάκι που θα του χαριστεί η ζωή, ή αν θα πετάμε πυροτεχνήματα την 25η Μαρτίου! Ας αποφύγουμε λοιπόν τον μιμητισμό, που το μόνο που μας καταντά γραφικούς.

Λάζαρος Γ. Κώτσικας